VKVisie
Tijdschrift van de Vrij-Katholieke Kerk in Nederland

Vorige Home Boven Volgende

Mystiek als Ervaring van Heelheid...

Mgr Draaisma

X Philip

Tijdens het kerkcongres, dat in juni in Naarden werd gehouden, gaf onze regionaris een meditatieve inleiding omlijst met muziek van een bekende mystica, Hildegard von Bingen. Trek de telefoonstekker uit de muur, bespeel een CD van Hildegard von Bingen, en u hoort als het ware onze bisschop Philip deze woorden tot u spreken. Luister, en ervaar dat de mens een wezen is van Hemel en Aarde, in:

Een innerlijk heiligingproces; een op weg gaan, vanuit dat innerlijk rustpunt in jezelf, dat ondanks onvolkomenheid, ondanks onvolmaaktheid, waarin het zich nu eenmaal moet uitdrukken, zich met een Groter Iets, dat zo op het eerste gezicht, ja, met het eerste gezicht, onbenoembaar, onzegbaar is, toch in diepste wezen wezenlijk verbonden weet.

"Ervaar – Ga", zegt iets, weer dat Iets in ons, "Ga en ervaar!" Om, door innerlijk ervaren dat zich dán toespitst, in dat – "op weggaan", in jezelf, tot de ervaring te komen, dat een mystieke ervaring, ons uit die verlichte, in ons oplichtende ervaring, doet weten, dat alles in ons ; in ons buiten én in ons binnen gebeuren, onderlinge ragfijne verbindingen kent, samenhangt, in oorsprong Één is! Er is dan sprake van een werkelijkheid, die de concrete alledaagse werkelijkheid doordringt, ja voelbaar, of eigenlijk beter uitgedrukt, in-voel-baar, verre te boven gaat.

We zijn hier bijéén, met een bepaald doel voor ogen – dat duidt op dat Iets te willen onderscheiden, zien – en niet veilig afgeschermd, alleen verzonken in eigen verwerkingsmijmeringen. Nu trachten wij, ik denk willen wij, zo kwetsbaar mogelijk, open gericht op het buiten en binnengebeuren, samen zijn. Een mystiek lichaam in onderlinge samenhang van Ik tot Wij geraken! Elkaar raken en geraakt worden!

Alhoewel dit samen gericht zijn, zowel in horizontale als verticale richting, geen echte groepsmeditatie kan zijn, zou het m.i., toch kunnen leiden, tot het meer bewust afstemmen, van onszelf op elkaar. De mens naast ons, links van ons, rechts van ons, zien; werkelijk zien; aanvoelen; zijn uitstraling, die ieder heeft; ervaren. Dit niet alléén, als woord-omhulsels te ervaren, want dan raakt het inwezenlijke, dat de woorden draagt, niet ons diepste wezen; ons hartcentrum, waar de weg steeds aanvangt.

Daar, en daar alleen, moeten wij deze woordbeelden doorleven, dan trekken de opgerichte sluiers op. Om de werkelijke bedoeling, de diepere betekenis te ontsluieren. De woorden beleven, ze laten leven, ze van binnenuit lezen, kan ook op dit moment een doorbraak bewerkstelligen. Er gaat iets in ons zelf doorwerken, dat om transformatie, omzetting vraagt. Er daalt een ervaringsbesef in ons, een innerlijk doorschouwend weten, dat er een andere werkelijkheid bestaat, waarvan wij voordien geen enkele notie hadden. Een verlicht – doorlichtend - oplichtend weten. We dalen zogezegd, dan in een diepere laag van ons. De grenzen van ons waakbewustzijn verruimen zich. We geraken, ja raken een meer verruimend bewustzijn.

In die zin wordt een mystieke ervaring, ook wel een bewustzijnsverruiming genoemd, om als zodanig helend –bevrijdend, ja verruimend te ervaren; in élk moment, in élk ogenblik, zolang wij in ons aardeleven hebben te existeren-. Om ervaringen; leerprocessen te ondergaan. Dus, de weg daarbinnen, héél doelgericht, héél doelbewust te betreden, in geboorte, in sterven, van dat ogenblik, van dat moment, én dat doelbewust doormaken, er a.h.w., doorheen gaan.

Ja, er iets positiefs, iets creatiefs van maken, zodat we het uiterlijke moment, het uiterlijke ogenblik loslatend, als verbruikte schilvormen achter ons latend, alleen de essentie uit het aangereikte inzicht, als een wezenlijk verrijkend onderdeel van ons totale leefproces, met ons voeren en in ons meedragen.

Er verandert dan iets heel wezenlijks in ons dagelijks levensgedrag; ja, ook verdwijnt de angst om temidden van anderen je gezicht te verliezen. Je mag er n.l. zijn en je kunt er dan ook zijn, én vanuit dat verstilde zijn, dat je dan uitstraalt, word je geaccepteerd, want je stelt je dan n.l. open voor de z.g. onbekende ander, én voor het z.g. onbekende andere.

Een sluier, één van de véle trekt dan a.h.w. in ons weg. Er licht iets in ons op, dat de zwaarte van het doorleefde, het ervarene, opheft en transparant maakt. We lezen dan ons leven; Ja, het mysterieuze trekt in ons een weinig weg. Hildegard von Bingen geeft dit heel treffend zo weer: "Het Licht dat ik zie, is niet aan plaats of tijd gebonden. Het is véél, véél lichter dan de wolken, die het zonlicht in zich dragen". "Ik kan", zo vervolgt ze, "aan deze afmetingen, noch hoogte, noch breedte toekennen. In dit Licht neem ik af en toe, een ander Licht waar, dat mij wordt aangeduid als het Levende Licht. Wanneer en hoe ik dat precies zie, kan ik niet zeggen. Maar zolang ik iets zie, verdwijnt alle verdriet en angst uit mij. Ik strek mijn handen dan uit naar God, opdat Hij mij behoudt, zoals een veertje dat, zonder gewicht en meewaaiend op de krachten van de wind, door Hem wordt bewaard."

Is dit nu een ver weg gebeuren vraagt u zich waarschijnlijk nu af! Neen, een mystieke ervaring kan n.l. op elk moment van de dag plaatsvinden. Het zien – God – of hoe het Grote Dat Wat Is, benoemd wordt, kunnen wij zien, in een ontluikende bloem, in een traag voorbijstromende rivier, ja, in een medemens, die zich tot ons richt. Dan ervaar je, dat het hele groeiproces van ons inwezen bestaat uit het ervaren, én die ervaring, delen met alles wat leeft beweegt en Is; kortom op je levenspad wordt gebracht.

Voor de duidelijkheid, er zijn vier kenmerken van mystiek. Echte mystiek is actief en praktisch, niet passief en theoretisch. Het is een organisch levensproces; het is iets dat de mens helemaal aangrijpt, en niet alleen maar iets waarover de mens intellectueel een mening heeft. De doeleinden van mystiek zijn enkel transcendent en geestelijk. De mysticus verwaarloost niet zijn plicht jegens de medemensen, maar zijn hart gaat uit naar het onveranderlijk Ene.

Dit Ene is voor de mysticus niet slechts De Realiteit van al wat is, maar tegelijk een levend en persoonlijk voorwerp van Liefde, en nooit een voorwerp voor nieuwsgierig onderzoek. Levende eenheid met deze Ene – waar het uiteindelijk om gaat – is een bepaalde staat of vorm van verhoogd leven.

Het wordt niet bereikt door de bevrediging van bepaalde intellectuele behoeften of van acute emotionele verlangens, hoewel dit er wel een onderdeel van is, maar door een grondige omvorming van de hele persoon in een concreet en veeleisend psychologisch proces, dat men de "Mystieke Weg" noemt.

De Mystieke Weg
Het ontwaken van de mens. De zuivering van de mens. De verlichting van de mens. De donkere nacht van de ziel. Het leven in mystieke eenheid;

Het ontwaken van de mens, - een losmaken van de verscheidenheid van de dingen – Ontlediging. Plotinus noemt het heel treffend "de vlucht van de ene naar de Ene". Een vlucht, die zich voltrekt via drie bewustzijnsprocessen, n.l. in een drievoudigheid, die zich uiteindelijk inéénstrengelt. Ons ook bekend in de H. Mis: Loutering – Verlichting – Éénwording. Bekende trappen die ons trachten naar iets in onszelf te voeren. Onze Goddelijke Kern ontwaakt dan tot het zekere bewustzijn, dat er een Goddelijke Werkelijkheid in ons werkzaam is. Het dient zich soms aan in een plotselinge ervaring, hier of daar reeds eerder geweest te zijn. Ook wel in ontroering, die in iets aanschouwen, in iets aanhoren, bijv. via een mooi concert ons bereikt. Ook wel in een vreemdsoortig heimweegevoel; bij iets te komen, dat men al reeds lang gemist heeft. Je komt dan bij een stukje pijn, dan wel geluksgevoel, dat om verlichting in tweeërlei zin vraagt.

Verlichting in Verlichting
Kortom omgeven te zijn door Waarheden die, hoewel niet direct te vatten, een onbeschrijfelijk gevoel achterlaten van eerbied en ontzag, hetwelk intens louterend in ons doorwerkt, met een diep gevoel van Goddelijke Tegenwoordigheid, een intens geluksgevoel, binnen dat louterende verdriet; geluksgevoel, dat aan ons inzichtverruimend voorbijtrekt.

Dan worden a.h.w. de geestelijke deuren in ons geopend. De mens, u en ik, komt tot zichzelf, in het heiligdom van de stilte; we raken met deze oprecht in ons opkomende gevoelens, ons diepste wezen. Maar alvorens de mens die eenzame weg gaat; de hoogste top van het innerlijk leven en beleven mag bereiken, wacht hem, ook dat onbestemde gevoelsgebeuren, van diepe twijfel en de schijnbare, dan afwezige Goddelijke Aanwezigheid. Waarom? Om te leren, de persoonlijke bevrediging van het mystieke schouwen los te maken van de werkelijkheid van het mystieke leven.

Alle schommelingen in het bewustzijn houden dan op, vrede en geluk, onuitsprekelijk, oneindig, heeft het bewustzijn in zich opgenomen. Niet slechts vloeit de druppel in de oceaan, maar de oceaan van het Al-Zijn vloeit tevens in de druppel.

Ik ben Dat
Al het eindige blijkt dan slechts een middel, als een waarnemen van een spirituele werkelijkheid achter de materiele tijdelijke werkelijkheid. En uit de moederschoot van de Stilte, Gods echtgenote, wordt het Christus Kind, Het Christus Licht geboren.

In het gesprek met de verlosser, één van véle apocriefe boeken, vraagt één van de leerlingen aan de Heer: "Vertel mij Meester, wat is het begin van de weg?" En Hij antwoordde, "Liefde, Goedheid". Weer vroegen zij verder: "Wat is de plaats waarnaar wij zullen gaan?" En opnieuw antwoordde De Heer: "De plaats die je hier en nu kunt bereiken, sta daar!"

Alles kan zich NU voltrekken
Hildegard von Bingen houdt ons voor: "De woorden die ik spreek, zijn niet van mijzelf, noch van een ander mens afkomstig. Ik zeg ze vanuit een vermogen tot zien, dat ik ontving".

Zij was een zieneres en zei van haar visioenen: "De visies die ik waarnam, aanschouwde ik niet in de slaap, noch in de droom, noch in waan, noch met de ogen van het fysieke lichaam, noch met de fysieke oren, noch op verborgen plaatsen, maar waakzaam, oplettend, met de ogen van de geest en innerlijk gehoor. Ik werd ze gewaar met open blik en volgens de wil van God". M.a.w., de mens moet ledig worden van zichzelf, wil hij in zichzelf schouwen en het eigen levensmysterie, via mystieke processen in Zijn Ware Zelf ervaren en heling verkrijgen in die ootmoed, die dan in hem opwelt.

Hier en nu in de situatie, in de omstandigheden, waarin je je nu bevindt, ja moet bevinden, voltrekt zich de Werking Gods in je. Geen ver weg mysterie, vluchtend voor de tijdelijke werkelijkheid, maar in het hier en nu, vinden wij de oplossing; de verlossing én, de bevrijding; de Geest der Waarheid.

Krijgen wij onze herinnering terug, om de verborgenheden ook in ons eigen leven te verstaan, ja er doelgericht in verder te gaan staan. Angelus Silesius verwoordde het in diep gericht weten zo: "Wacht, waarheen jaag je voort? De Hemel bevindt zich in je. Als je elders gaat zoeken naar God, weet, dat je Hem dan niet zult vinden." M.i. is het de levensstroom in jezelf herkennen en erkennen. – Want - Zoals de rivieren zich uitstorten in de zeeën, naam en vorm verliezen, zo komt…, verlost van naam en vorm, de wijze mens, tot God!"

Zoek op Deze site email VKVisie
Kerkgemeentes in Nederland

Home pages op Kingsgarden.org: English French Dutch